نسل آینده دی‌وی‌دی‌ها چه خواهند بود

تا به حال فرمت HD-DVD برگ‌های برنده بیشتری در اختیار دارد. در کنفرانس CES سال 2005، اعلام شده بود که 89 فیلم با تکنولوژی HD-DVD به زودی عرضه خواهند شد. به نظرتان این عدد کمی عجیب نیست؟ این عدد قرار بود 90 باشد، یک عدد رُند و خوب! ولی در لحظه آخر یک فیلم حذف شد. نودمین فیلم «تایتانیک» بود که توسط Paramount حذف شد، زیرا Paramount حقوق داخلی فیلم را در اختیار دارد و 20th Century Fox حقوق بین‌المللی را. Fox پشتیبان فرمت Blu-ray است

 

نسل آینده دی‌وی‌دی‌ها چه خواهند بود؟

اشاره:
بازار تجهیزات الکترونیکی همواره دیرتر از صنعت کامپیوتر پذیرای تکنولوژی‌های جدید بوده است ولی این نظر در مورد دی‌وی‌دی نقض شد. زیرا در سال 1997 هنوز دی‌وی‌دی وارد بازار نشده بود که سازندگان الکترونیکی سرگرم تولید نسل بعدی آن بودند. خبرهای این تکنولوژی‌ها ابتدا در سال 2002 به بیرون درز کرد، هنگامی که سونی با فرمت جدیدش به نام Blu-ray سر و صدای زیادی به پا کرد و پشتیبانی زیادی از دیگر سازنده‌ها دریافت کرد. آن موقع هنوز توشیبا و NEC با تکنولوژی جدیدشان، به نام (AOD)، زیاد به چشم نمی‌آمدند. به همین دلیل وقتی در سال 2003 انجمن دی‌وی‌دی، فرمت AOD را به عنوان فرمت رسمی انتخاب کرد، خیلی‌ها متعجب شدند. این تکنولوژی بعدها به HD-DVD تغییر نام داد. درباره این فرمت‌ها اطلاعات گیج‌کننده‌ای موجود است که در اینجا سعی می‌کنم آنها را توضیح دهم.

چرا تغییر؟
همان‌طور که در مقاله تکنولوژی دیسک‌های دیجیتال خواندید، به منظور جلوگیری از اختلاف، فرمت واحدی برای دی‌وی‌دی انتخاب شد. حال چرا باید آن را تغییر دهیم؟ زیرا دی‌وی‌دی به محدودیت‌های خود نزدیک می‌شود. به طور مثال فیلم‌های طولانی مانند «ارباب حلقه‌ها» دیگر روی یک دی‌وی‌دی جا نمی‌شوند. صدای این فیلم‌ها با تکنولوژی DTS (Digital Theater Systems) ضبط می‌شود که بسیار حجیم‌تر از سیستم‌های معمولی است. به همین دلیل ناشران مجبور می‌شوند از بخش‌های دیگر مانند بخش پشت صحنه، مصاحبه با بازیگران و عوامل و مانند اینها بکاهند. در ضمن مسائل امنیتی هم مطرح هستند.

به لطف چند برنامه‌نویس باهوش اروپایی و چند برنامه‌نویس نادان در شرکت Xing Technologies، CSS دیگر قابل استفاده نیست. چون با استفاده از کلید کپی درون برنامه آنها که به خوبی محافظت نشده، می‌توان به همان راحتی که سی‌دی‌های موسیقی را کپی می‌کنید، از دی‌وی‌دی کپی بگیرید! به همین دلیل فرمت فعلی دیگر امن نیست. دلیل دیگر کیفیت تصویر است. دی‌وی‌دی‌های ویدئویی در هر اینچ، 480 خط نمایش می‌دهند. تلویزیون‌های کیفیت بالا در هر اینچ 720 یا 1080 خط نمایش می‌دهند. البته این تفاوت در تلویزیون‌های عادی قابل تشخیص نیست ولی اگر از تلویزیون‌های کیفیت بالا استفاده کنید، تفاوت واضح است. قبولاندن دی‌وی‌دی به خریداران آسان است زیرا کیفیت تصویر روی یک تلویزیون عادی مشهود است ولی برای درک تکنولوژی کیفیت بالا باید یک تلویزیون بهتر بخرند و قبول این مسأله نیازمند گذشت زمان است تا قیمت این ادوات به قدر کافی پایین بیاید.
این تکنولوژی از نسل چهارم MPEG استفاده می‌کند ولی نباید اشتباه کرد، زیرا وقتی می‌گویند این دی‌وی‌دی‌ها 50 گیگابایت ظرفیت دارند، فقط می‌توان دو ساعت ویدئوی کیفیت بالا روی آنها ضبط کرد و یا 13 ساعت ویدئوی کیفیت معمولی. Blu-ray و HD-DVD در یک چیز مشترک‌اند: هر دو از لیزر آبی استفاده می‌کنند.
این لیزرها طول موج کوتاه‌تری دارند که در حدود 405 نانومتر است و می‌توان اطلاعات روی دیسک را بیشتر فشرده کرد. ولی نحوه نوشتن اطلاعات روی دیسک بین این دو تکنولوژی متفاوت است:

Blu-ray

در اوایل سال 2002، سونی و فیلیپس، تکنولوژی جدیدشان به نام Blu-ray را معرفی کردند. این تکنولوژی انقلابی‌تر از HD-DVD است و آنها علاوه بر سازگاری با دی‌وی‌دی‌های قبلی ظرفیت بسیار بیشتری دارند. ظرفیت آنها در 3 گروه می‌گنجد: 3/23، 25، و 27 گیگابایت که ناشی از فشردگی‌های مختلف روی سطح دی‌وی‌دی است. می‌توان با فشرده‌تر کردن اطلاعات به حجم‌های بالاتری دست یافت، برخلاف HD-DVD که ظرفیت ثابت 15 گیگابایت در هر لایه دارد. تفاوت اصلی بین این دو آن است که دی‌وی‌دی معمولی و HD-DVD از پلیمرهایی با ضخامت 6/0 میلی‌متر برای پوشاندن سطح اطلاعات استفاده می‌کنند ولی Blu-ray از ضخامت 1/0 میلی‌متر.
این کار مزیتی دارد: این که لیزر لازم نیست قدرت بالایی داشته باشد تا بتواند از ضخامت زیاد بگذرد، کمتر اغتشاش دارد، و اطلاعات فشرده‌تری را می‌تواند بخواند. ولی این مسأله دیسک را نسبت به خش و گرد و خاک حساس‌تر می‌کند و از آنجایی که لیزر به سطح نزدیک‌تر است در برابر لرزش‌ها نیز حساس‌تر خواهد بود. بنابراین سیستم‌های پخش این نوع دی‌وی‌دی باید با دقت بالا و مجهز به ضربه‌گیر باشند. به همین دلیل شرکت TDK از پوششی برای این دیسک‌ها استفاده می‌کنند که به ادعای این شرکت خرابی‌ها را صد برابر کاهش می‌دهد ولی این پوشش ارزان نیست و برای هر دی‌وی‌دی به قیمت 5 دلار به فروش می‌رسد. در ضمن به دلیل خصوصیات خاص این تکنولوژی لیزر کوچک‌تری قادر به خواندن اطلاعات است. تفاوت دیگر در امنیت است. Blu-ray از سیستم استاندارد رمزنگاری پیشرفته 128 بیت استفاده می‌کند که در هر 6 کیلوبایت اطلاعات تغییر می‌کند. دی‌وی‌دی‌های معمولی از یک کلید برای سرتاسر فیلم استفاده می‌کنند و با به دست آوردن آن کل دیسک در دسترس است ولی با به دست آوردن کلید در یک دی‌وی‌دی Blu-ray تنها می‌توانید 6 کیلوبایت از اطلاعات آن را بخوانید!

یکی دیگر از نکات این تکنولوژی دخالت شرکت‌های HP و Dell در آن است. این شرکت‌ها بخش امنیتی‌ای به دی‌وی‌دی افزوده‌اند که BD-ROM نام دارد و از کپی‌کردن جلوگیری می‌کند. این تکنولوژی یک لایه جاوا هم دارد و می‌توان نرم‌افزار آن را ارتقاء داد و منوهای دارای انیمیشن بهتر تولید کرد.

HD-DVD
این تکنولوژی تغییریافته تکنولوژی فعلی دی‌وی‌دی است ولی از یکی لیزر آبی استفاده می‌کند و با طول موج کوتاه‌تر می‌توان اطلاعات را فشرده‌تر کرد و در هر لایه 15 گیگابایت اطلاعات ذخیره کرد. تنها مزیت آن در این است که به دلیل سازگاری بسیار زیاد با دی‌وی‌دی معمولی، هزینه تبدیل به این تکنولوژی پایین است. همه پارامترهای این دی‌وی‌دی‌ها از جمله تصاویر، بخش‌ها، و بلوک‌های تصحیح خطا مانند دی‌وی‌دی معمولی است و تنها تفاوت در این است که بلوک تصحیح خطا از دو بلوک پشت سر هم استفاده می‌کند و تصحیح خطا در این روش سریع‌تر است. در ماه آوریل سال 2005 اعلام شد که این تکنولوژی از مدیریت محتوای AACS استفاده می‌کند که بهبود یافته CSS در دی‌وی‌دی‌های معمولی است. این تکنولوژی در هنگام ساخت دی‌وی‌دی کلیدهای 128 بیتی به آن می‌دهد. این کلید برای هر وسیله یا چند وسیله پخش یکتا است و به وسیله آن می‌توان قفل دی‌وی‌دی را باز کرده، آن را پخش کرد. اگر این کلید شکسته شود می‌توان با یک کلید دیگر دستگاه پخش دی‌وی‌دی را قفل کرد تا اصلاً پخش نکند. این ایده خیلی‌ها را عصبانی کرد، چون که اگر کلید دستگاه شما لو می‌رفت، دستگاه شما تا ارائه ارتقاء بعدی به درد سطل آشغال هم نمی‌خورد. همچنین در این استاندارد اتصال شبکه هم در نظر گرفته شده است و ممکن است مجبور شوید دستگاه را به اینترنت هم وصل کنید. بنابراین اگر از دستگاه‌تان برای پخش فیلم‌های هک‌شده استفاده کنید، ممکن است دیگر نتوانید از آن استفاده کنید و مقصد بعدی‌اش سطل دم در خانه‌تان باشد.

بخش‌های مشترک
تنها بخشی که در دو تکنولوژی فوق مشترک است، codecهای آن است. هر دوی آنها از MPEG-2، MPEG-4 AVC (یا H.264)، و VC-1 از مایکروسافت استفاده می‌کنند. برای نمایش MPEG-2 باید پهنای باند 20 تا 25 مگابیت در ثانیه داشته باشیم که مشکلی نیست، چون HD-DVD و Blu-ray به ترتیب 36 و 54 مگابیت در ثانیه پهنای باند دارند. ولی با ظهور صفحه نمایش‌های بزرگ دوره MPEG-2 به سر آمده است. در عین حال MPEG-4 می‌توان دو تا چهار برابر MPEG-2 فشردگی داشته باشد.

حال چه باید کرد؟
دو سال است که هواداران دی‌وی‌دی شکاف بین نسل بعدی این تکنولوژی را تخطئه کرده‌اند و خواستار یک فرمت واحد بوده‌اند. بالاخره، در ماه آوریل، دو طرف به مذاکره نشستند و بحث‌هایی برای فرمت واحد آغاز شد. برای مدتی به نظر می‌رسید که همه چیز خوب پیش می‌رود ولی نهایتاً در ماه مه هر دو طرف رسماً اعلام جنگ کردند. هیچ کس از این نتیجه خوشحال نیست و دو طرف پی در پی همدیگر را می‌کوبند. توشیبا دیسک‌های سه‌لایه با ظرفیت 45 گیگابایت تولید کرده است و به نزدیکی 50 گیگابایت ظرفیت Blu-ray رسیده است. در عوض TDK اعلام کرد که دیسک چهار لایه‌ای در آزمایشگاه‌هایش دارد که 100 گیگابایت ظرفیت دارد. ولی زیاد ذوق‌زده نشوید! مکانیسم خواندن از لایه‌های مختلف بسیار پیچیده و با تأخیر است. می‌دانید برای خواندن یک دیسک چهار لایه چقدر تأخیر و تکرار را باید تحمل کنید؟
به نظر می‌رسد که هالیوود به طور مساوی بین این دو تکنولوژی تقسیم شده است. شرکت برادران Warner و New Line Cinema انحصاراً از HD-DVD، و Universal Studios و Paramount Pictures فعلاً از HD-DVD استفاده می‌کنند و شرکت Walt Disney، Sony Pictures، و MGM از Blu-ray استفاده می‌کنند. شرکت 20th Century Fox هم موقتاً از Blu-ray استفاده می‌کند ولی به هر حال تصمیم نهایی‌اش مشخص است.
اکنون که Nintendo، مایکروسافت، و سونی کنسول‌های جدید بازی خود را معرفی کرده‌اند مشخص شده است که تنها PlayStation از نسل جدید دی‌وی‌دی پشتیبانی می‌کند. Xbox 360 و Nintendo Revolution تنها از دی‌وی‌دی‌های استاندارد پشتیبانی می‌کنند. در صنعت بازی، Electronic Arts و Vivendi در جبهه Blu-ray هستند، چون PlayStation 3 از آن پشتیبانی می‌کند.

تا به حال، فرمت HD-DVD برگ‌های برنده بیشتری در اختیار دارد. در کنفرانس CES سال 2005، اعلام شده بود که 89 فیلم با تکنولوژی HD-DVD به زودی عرضه خواهند شد. به نظرتان این عدد کمی عجیب نیست؟ این عدد قرار بود 90 باشد، یک عدد رُند و خوب! ولی در لحظه آخر یک فیلم حذف شد. نودمین فیلم «تایتانیک» بود که توسط Paramount حذف شد، زیرا Paramount حقوق داخلی فیلم را در اختیار دارد و 20th Century Fox حقوق بین‌المللی را. Fox پشتیبان فرمت Blu-ray است. یعنی باید دو فرمت مختلف ساخته شود؟ بسیاری از فیلم‌ها در این وضعیت هستند، مانند فیلم‌های محصول مشترک چند شرکت. پس اگر آن شرکت‌ها نتوانند اختلاف بین خود را حل کنند، چه خواهد شد؟
در ماه دسامبر سال 2004، شش شرکت (CMC Magnetics، Fuji Photo Film، Nippon Paint، Optware، Pulstec Industrial، و Toagosei) اتحادی به نام HVD (دیسک‌های چندمنظوره هولوگرافیکی) تشکیل دادند و ECMA در نظر دارد که این فرمت را به عنوان استاندارد اعلام کند. این دیسک‌ها از 100 تا 1000 گیگابایت اطلاعات را در خود جا خواهند داد و 1 گیگابیت در ثانیه پهنای باند دارند. شرکت Optware که پیشروی این شرکت‌ها است از یک شعاع تکی لیزر برای خواندن اطلاعات استفاده نمی‌کند، بلکه آن را به یک میلیون شعاع باریک‌تر تقسیم می‌کند تا بتواند مقدار زیادی اطلاعات را به یک‌باره بخواند. به این ترتیب می‌توان اطلاعات را به طور سه‌بعدی روی دیسک ذخیره کرد. در ضمن می‌توان کار خواندن و نوشتن روی این دیسک‌ها را در آن واحد انجام داد که با دیسک‌های فعلی مقدور نیست. دیگر این که نیازی به چرخاندن دیسک نیست، بلکه این لیزر است که جا به جا می‌شود و دیسک را می‌خواند. به همین دلیل پهنای باند بهتری دارد. در درایوهای سی‌دی و دی‌وی‌دی برای افزایش پهنای باند باید دیسک را سریع‌تر چرخاند ولی برای این کار محدودیت وجود دارد، چون به دیسک آسیب خواهد رسید و درایوی با سرعت بیشتری از 52X به بازار نیامده است. اما این تکنولوژی تا سال 2007 رنگ بازار را به خود نخواهد دید و تازه آن موقع درایوهای این دیسک‌ها 3000 دلار قیمت خواهند داشت. در آخر ممکن است این تکنولوژی فقط برای گرفتن نسخه پشتیبان استفاده شود. ولی گوش به زنگ باشید.

یک فرمت دیگر برای دی‌وی‌دی
در اوایل این دهه، شرکتی به نام Constellation 3D بر روی دیسک‌های فلورسنتی کار می‌کرد که می‌توانستند 1000 گیگابایت اطلاعات ذخیره کنند ولی این شرکت نتوانست به کار خود ادامه دهد. از خاکستر این شرکت، D Data زاده شد که دیسک‌هایی به نام DMD (دیسک‌های دیجیتال چندلایه) را تولید کرد که اساس آن دیسک‌های چندلایه فلورسنتی (FMD) بود. این دیسک‌ها از لیزرهای عادی استفاده می‌کنند ولی به جای 2 لایه از 6 لایه تشکیل شده‌اند و 15 گیگابایت اطلاعات با پهنای باند 36 مگابیت در ثانیه دخیره می‌کنند و در نسل بعدی تا 30 گیگابایت پیش خواهند رفت. این دیسک‌ها کاملاً شفاف هستند و اطلاعات روی آنها با مواد فلورسنت پوشانده شده است. ولی این دیسک‌ها، مانند FMD، از پشتیبانی زیادی برخوردار نخواهند شد، چون هیچ ناشر فیلمی از آن استفاده نکرده و سایت اینترنتی‌شان ماه‌هاست که به‌روز نشده است.
منبع: ماهنامه دنیای کامپیوتر و ارتباطات

 

 

توئیتش کن تو فیسبوک شیر کن برای فرند فید بفرست به تامبلر بفرست چاپش کن